Door overheidsregels moet binnen 10 jaar alle kades in Nederland op de juiste hoogte worden gebracht. Door natuurlijk verloop zakt een kade jaar na jaar door en na geruime tijd moet deze weer opgehoogd worden. Hier is veel geld mee gemoeid. Bij de GWW bedrijven die dit uitvoeren is er veel concurrentie op dit werkterrein. Zeker bij de oever en kadewerkzaamheden.
In
2005 is de kade van de Leijen aan de IJsselmeer zijde door
Staatsbosbeheer al op de juiste hoogte gebracht door de Haarsmagroep van
Tjerkwerd, en is er een jaarlang een groot depot geweest tegenover
Johannes en Hanneke in het weiland toen nog van Frans Smits, nu Jacobus
Eppinga. Ook de kades van de Nieuwe Vaart bij Gosse en Ineke zijn
verhoogd.
Nu september 2009 is
de Sondelerzijde van de Leijen aan de beurt om op hoogte te gebracht
geworden. Sinds kort is Dijkstra Koudum Grondverzet en cultuurtechniek,
druk in de weer
om op de plek waar de kade komt de teeltaarde terzijde te leggen. Hier
wordt dan de aangevoerde grond vanuit Heerenveen op gestort en daarna
wordt de teeltaarde weer teruggelegd.
De kade begint bij de
betonbrug achter bij Sierd en Joke en vervolgens ruim om de Leijen
heen om dan uit te komen op het einde van de ‘hikjes ‘.
Er wordt wel een stuk land dat tegen de Sondelerdyk ligt aan de het
natuurgebied onthouden. De eigenaar hiervan houdt het in eigen beheer.
In 2005 wordt de IJsselmeer-zijde op hoogte gebracht
Bij de betonbrug
wordt eerst een depot gemaakt om daarna de grond met trekker en dumper
over de brug het land in te vervoeren tot een bepaalde lengte.
Hierna was het bij de ingang van de ‘hikjes’ een komen en gaan van grote
vrachtauto’s die de grond op het eind hiervan leegkiepten. Rupsdumpers
worden volgeladen om het te vervoeren waar de teeltaarde is afgehaald.
De opgebrachte grond afvlakken en de teeltaarde terug draaien. En met
een lazer word de kade op de juiste hoogte gebracht en afgewerkt.
De
‘Hikjes’ van eertijds
We gaan even terug in de tijd dat de
molens van Sondel de polders nog droog maalden. Zomer’s duurde het
hooien van de eerste snede een 4 a 5 weken. Dit was dan mids juli aan de
kant. Nadat het gras weer wat was gegroeid dreven de boeren de koeien
hierna naar de bύtlannen zoals de Warren, de Fennen, achter de hikjes, 1e
, 2e 3e steke, de Uitheijing en naar de Aap.
Siemen v d Goot haalt met arbeider Age hooi uit it bútlân
De boeren die hooiland in De Aap hadden moeste het verst rijden. Anderen hadden het mooi dichtbij en reden halverwege de Sondelerdyk een oud pad op, dat door een aantal percelen ging die afgesloten waren met hekken en dat werden de ‘hikjes’ genoemd.
Boeren die hier landerijen hadden, hadden ‘recht van pad’. Dit waren o.a. Wiebe de Vries, Frans Smits, Klaas Boonstra, Piet Kramer. Later is het een zandpad geworden dat werd verhard met puin en dakpannen. Na deze verharding(en) gingen er toch meer boeren langs om bij hun landerijen te komen.
Maar moesten deze ook weer dicht doen, daar hier de boeren hun koeien of jongvee graasden. Bij het inrijden van de ‘hikjes’ was links de zomerpolder, hier konden de sloten niet bemalen worden en de ingelanden van deze percelen betaalden dan ook minder polderlasten.
In 1968 is er een grote ruilverkaveling in de Zuidwesthoek geweest en daarbij zijn wellicht de ’hikjes’ komen te vervallen en is het een zandpad geworden ,zoals het nu bij ligt. Maar voor sommige ingelanden blijft de naam ‘hikjes’ bestaan.
Natuurgebied
Even verderop dan de
hikjes richting het bruggetje is een inlaatsluis geplaatst in okt 2009.
En aan het eind van de hikjes is ook een inlaatsluis geplaatst, aug.
2009 pakweg.
Deze inlaten zullen gebruikt worden om in de droge periodes water in de
sloten te laten stromen.
Daar deze natuurgebieden bij de Leijen het predicaat plas en dras hebben, moet dit water altijd op hoogte blijven. In de zomermaanden gebruikt Sierd Deinum deze landerijen om zijn pinken te laten weiden. Staatsbosbeheer is iets soepeler geworden, mocht er voorheen in het geheel geen kunstmest in welke vorm dan ook gestrooid worden, nu mag de ecologische veehouder in het voorjaar organische mest op strooien.
Rupsdumpers voeren grond aan nabij de Sondelerdyk
Dankzij het mooie
droge weer dit najaar kon alles gewoon doorgaan en kon op tijd de
kades worden ingezaaid met graszaad. Loonbedrijf Dijkstra is na deze
klus failliet verklaard, daar zoals al genoemd werd het een moordende
concurrentie is in deze oever en kadewerkzaamheden.
Na verloop van jaren zullen de kades weer gaan zakken en zal alles weer
overnieuw moeten worden opgehoogd volgens de laatste normen.
Stroomde in de jaren ’60 het water van de oude en nieuwe Sondelerpolder
in de winterperiode nog bijna aan Sondel toe, en met al dat ‘lâniis’
schaatsen we bijna tot aan Sondel toe, maar met deze verhoogde kades
kunnen we ’s nachts weer lekker en rustig doorslapen. ;-}
Riedo.nl
oktober 2009
