Frans Smits erelid  van 'it fryske hynder'
Op 14 maart was het voor Frans Smits een hele verrassing om benoemd te worden als erelid van Fokvereninging ‘it Fryske Hynder’ te Blauhûs.. Normaliter regelde hij zelf als penningmeester o.a. dit soort zaken.
Maar omdat hij nu na 30 jaar uit de besturen stapt had hij al enkele dingen overgedragen aan zijn opvolger, die voor hem een aardewerkbord met zijn paard ‘Frits fan ‘e Sondelerleien’ heeft laten schilderen. En ook kreeg Frans voor al zijn verdiensten binnen het bestuur een gouden hoefijzer

Frans Smits met het aardenwerkenbord in de handen met
daarop geschilderd 'Frits fan 'e Sondelerleien'.
En het gouden hoefijzerspeldje op de colbert 		Je groeit er in, aldus Frans, het wordt je van jongs af aan met de papleper ingegeven. Dus begint de hele paardenwereld je te boeien en het houdt je bezig.
Zijn vader Jouke Smits was zeker al een halve eeuw betrokken bij de Friese paardenfokkerij. Als fokker en keurmeester heeft hij zijn sporen verdient en is door fokvereniging ‘it Fryske Hynder’ ook benoemd als erelid.

In 1978 is Frans jurylid geworden van het Fiese paardenstamboek. In de Manege de Oorsprong bij St. Nicolaasga behaalde hij het mendiploma en het koetsiersbewijs, samen met Durk vd Werf.
In 1982 een examen bij het Fries paardenstamboek gehaald en hierna werd hij veelvuldig gevraagd om op keuringen te jureren.
“Vroeger ging ik in de spijkerbroek te jureren maar nu heb ik het zwarte pak aan , de strik om en de bolhoed op. Op deze manier ben je herkenbaar”, zegt Frans.
Elf jaar zat hij in de commissie van de fokvereniging ‘it fryske hynder’ en daarna tien jaar in het bestuur en vervolgens nog negen jaar penningmeester.
Onderwijl deed Frans ook nog mee aan het ringsteken en werd er veel recreatief gereden in de bossen, samen met Durk vd Werf, maar dit werd veelal gedaan als ontspanning.
Penningmeester zijn bij de vereniging hield iets mee in dan alleen het financiële gedeelte bijhouden.
Vooraf aan de fokdagen in Blauhûs moesten de partytenten geregeld worden, bestellingen voor die dag binnen zijn. Bij de tuigrubrieken behoorden ook geldprijzen. Dan moesten er soms 70 enveloppen klaar liggen met inhoud voor de volgende dag.
De volgende morgen rinkelde dan de wekker ’s morgen om vijf uur. En om half zes reed men dan naar Blauhûs , en daar werden dan de partytenten opgezet en de secretariaat wagen voorzien van nummers en werden tafels en stoelen in de banen zetten en dan was het zomaar half acht. Rond die tijd kwam de jury en dat werd er met elkaar een bakje koffie gedronken.. De burgemeester van Wymbristeradeel kwam ook langs om de keuringsdag officieel rond half negen te openen .
In 2000 is Frans gestopt met de melkveehouderij aan de Sondelerdyk en is daar verder overgegaan met het houden en stallen van Friese paarden. In de zomer had hij wel een 100 paarden in de wei lopen. Zelf had hij dan een twintig Friese paarden in eigendom.
Na een aantal jaren en afwegingen hebben Frans en zijn vrouw Geke besloten de boerderij van de hand te doen. En ook de paarden te verkopen. Zijn laatste Friese paard is naar Jan van Dorp in Oudemirdum overgegaan. Samen met Jan, zijn collega, rijdt hij nog wekelijks door de bossen van Gaasterland voor een rondrit met de Friese paarden. En één dezer paarden is uit eigen stal.
Afgelopen week heeft Frans met Jan samen nog een stel, die 50 jaar getrouwd was in de koets gehad. De kinderen hadden hun ouders een rondrit aangeboden.
Een dag van te voren wordt dan het tuig en de koets nog eens flink onderhanden genomen en opgepoetst, zodat het er de volgende dag bij de rondrit tiptop uitziet.. Ze zijn dan een hele dag op pad. De paarden in de vrachtauto laden en de koets er bij. Uitladen, paarden inspannen en dan de rondrit maken. Het is gewoon prachtig werk, aldus Frans.
Ook zijn ze een keer in Vlaardingen geweest alwaar zij de burgemeester en wethouders van die stad in de koets gehad hebben voor een rondrit.
  Friesland heeft vier fokverenigingen en het gebied wat de fokvereninging ‘it Fryske Hynder’ bestrijkt is Lemmer-Leeuwarden-Harlingen-Stavoren en is de oudste fokvereniging van heel Nederland en is in 1952 opgericht.
Er werd stil gestaan bij het jubileum van 50 jarig bestaan van de vereniging.
Voor dit jubileum zijn er tegeltjes gemaakt met een eigen logo er op en dit logo staat ook weer op de vlaggen van de vereniging.
De spitse kerk op het logo is van Blauhûs met daarboven de oren van het paard en daar onder het modern fries paard.
Met een goed gevoel en een positief saldo heeft Frans nu het penningmeesterschap overgedragen aan zijn opvolger.
Binnenkort gaat hij nog naar een bijscholingscursus voor het jureren. Dan kan hij als keurmeester weer beter een heel paard formuleren.
Het mooie als keurmeester is dat je soms ook in het buitenland mag keuren. Ik ben al in Ierland, Frankrijk, Duitsland en Belgie wezen keuren, aldus Frans.
Samen met zijn vrouw Geke kan hij terug kijken op een hele mooie tijd in de Friese paardenwereld en met trots zal hij het gouden hoefijzer dragen


                                                                                                                                             Doede Deinum maart 2008