Zwerfstenen fietsroute ook door Sondel  

Het Gaasterlandse landschap is gevormd gedurende de laatste 200.000 jaar. Sindsdien hebben twee ijstijden, het Salien en Weichselien, hun sporen in Gaasterland achtergelaten.
Machtige gletsjers bewogen langzaam vanuit Scandinavië naar het zuiden. In Noord-Nederland heeft  de ijsbedekking twee gemakkelijk te herkennen verschijnselen achtergelaten. In de eerste plaats zijn dit de stuwwallen. In de tweede plaats werd er kleileem afgezet.

Deze beginregels zijn overal te lezen in de boeken van het ontstaan van het Gaasterlandse landschap.
Het hoogste punt van Gaasterland is 12.70 meter boven NAP ten zuidwesten van Oudemirdum aan de rand van het Jolderenbos, men heeft van hieruit een prachtig uitzicht over land en zee.
In het gebied liggen overal zwerfstenen, grote en kleine die meegekomen zijn met de gletsjers uit het Noorden. Deze zwerfstenen worden vaak gebruikt  als markering, als monument of gewoon voor de sier.

Zwerfstenen aan de Delbuurstweg		  
Zwerfstenen aan de Beuckenswijkstraat
In Gaasterland is een IJstijden en Stenenfietsroute uitgezet die een lengte heeft van 17 of 35 km.
Het initiatief voor dit project ligt bij van Bosk en Greide. Verder is dit in samenwerking met Mar en Klif uitgevoerd. Subsidies kwamen ondermeer van de Gemeente Gaasterlân-Sleat en de provincie Fryslân. Op 8 juni 2006 heeft de burgemeester Thea de Roos de 'IJstijden en Stenenfietsroute' geopend in Gaasterland. Deze route voert de fietser door het ijstijdenlandschap van Gaasterland.

Van de IJstijden en Stenenfietsroute is een folder af te halen bij Mar en Klif te Oudemirdum.
Hierop staat de gehele fietsroute die ook door het dorp Sondel loopt. Komend vanaf Wikel richting Sondel gaat men over de rotonde het Heechpaed in en aan het eind links.
Hier fietst men over de Delbuursterweg richting Sondel en aan linkerkant van de weg bij huisnummer 9  liggen aan de weerskanten van de oprit twee grote Zwerfstenen. De steen die bij het informatiebordje nr: 18 staat (alwaar info op staat over de soort steen) komt achter de loodsen vandaan alwaar het toenmalige loonbedrijf Atsma een slootje groef als afscheiding. De andere grote steen heeft het loonbedrijf opgegraven bij een project in Groningen en op een dieplader naar Sondel vervoerd.

Vervolgens fietst men richting Sondel, bij de driesprong in de kom gaat rechtsaf. Aan het eind van de kom steekt u over naar het fietspad. Hier zijn  drie grote stenen geplaatst, maar deze behoren niet tot de stenenroute daar er ook geen info bord bij staat. Deze stenen zijn van Kerst en Corrie Bangma en zijn zeker een vermelding waard. Een stuk weiland achter de boerderij werd gedraineerd. De draineermachine stootte zich tot driemaal toe aan deze stenen.  Eigenaar Kerst heeft de stenen er direct uitgehaald met een rupskraan en bij het fietspad op enkele betonplaten geplaatst.

Hierna fietst men het dorp uit en komt bij de afslag Sondelerleane die u in fietst. Bij de eerste boerderij rechts staat steen nr: 19 op het erf van Ale en Pietsje Smink.
Hoe deze steen daar is gekomen? Dat kunt u lezen op de volgende link.

Volgens de overlevering moet er in de terp van Sondel ook nog een hele grote zwerfkei liggen. Maar waar precies? Jaren terug is er eens een poging gewaagd om deze steen boven de grond te halen, maar tot op heden nog niet gevonden. Wel zijn er drie kleinere stenen bovengekomen. Volgens bronnen moet de grote zwerfsteen iets meer richting de Delbuurterweg liggen aan de voet van de terp.

aug. 2006  Doede Deinum

 

  
Zwerfsteen aan de Sondelerleane